Phong Nha–Ke Bang and Son Doong: The World's Largest Cave Passage
Phong Nha – Kẻ Bàng và Sơn Đoòng: Hang động có lòng hang lớn nhất thế giới

In central Vietnam, close to the border with Laos, there is a huge area of limestone mountains covered with tropical forest. This is Phong Nha–Ke Bang National Park. Over millions of years, water has cut hundreds of caves and underground rivers into the rock.
Ở miền Trung Việt Nam, gần biên giới với Lào, có một vùng núi đá vôi rộng lớn phủ kín rừng nhiệt đới. Đó là Vườn quốc gia Phong Nha – Kẻ Bàng. Qua hàng triệu năm, nước đã khoét vào lòng đá hàng trăm hang động và sông ngầm.
In 2003 UNESCO added the park to the World Heritage List as a natural site, and the protected area was made larger in later years. Visitors can take a boat along an underground river into Phong Nha Cave or walk deep inside Paradise Cave.
Năm 2003, UNESCO đưa vườn quốc gia vào Danh mục Di sản Thế giới với tư cách di sản thiên nhiên, và khu vực được bảo vệ đã được mở rộng trong những năm sau đó. Du khách có thể đi thuyền theo dòng sông ngầm vào động Phong Nha hoặc đi bộ thật sâu vào bên trong động Thiên Đường.
The most famous cave, Son Doong, was found by chance. In the early 1990s a local man named Ho Khanh was in the forest when he saw clouds and heard a river coming from a hole in the mountain. Later he could not find the entrance again for many years.
Hang nổi tiếng nhất, Sơn Đoòng, được tìm thấy một cách tình cờ. Đầu những năm 1990, một người dân địa phương tên Hồ Khanh đang ở trong rừng thì nhìn thấy mây và nghe tiếng sông chảy ra từ một cái hố trên núi. Sau đó, trong nhiều năm ông không tìm lại được cửa hang.
In 2009 a team of British and Vietnamese cave explorers, guided by Ho Khanh, went inside and measured the cave. They found that its main passage is enormous. Today scientists call it the largest known cave passage in the world by volume.
Năm 2009, một đoàn thám hiểm hang động người Anh và Việt Nam, do ông Hồ Khanh dẫn đường, đã vào bên trong và đo đạc hang. Họ phát hiện lòng hang chính rộng lớn khủng khiếp. Ngày nay các nhà khoa học gọi đây là lòng hang lớn nhất thế giới được biết đến, tính theo thể tích.
Inside Son Doong there are places where the roof has fallen in. Sunlight comes through these holes, and a small jungle grows deep inside the cave. Only a small number of visitors with expert guides can enter each year, to protect this special place.
Bên trong Sơn Đoòng có những chỗ trần hang đã sụp xuống. Ánh nắng chiếu qua các hố này, và cả một khu rừng nhỏ mọc lên sâu trong lòng hang. Mỗi năm chỉ một số ít du khách đi cùng hướng dẫn viên chuyên nghiệp được phép vào hang, để bảo vệ nơi đặc biệt này.
Ghi nhớThiên nhiên vẫn còn những bí mật lớn chờ khám phá; điều quan trọng là khám phá có trách nhiệm để giữ chúng nguyên vẹn.
Từ vựng trong bài 5 từ
limestone/ˈlaɪmstəʊn/noun
đá vôi
Nước từ từ khoét hang động vào đá vôi.
cave/keɪv/noun
hang động
Sơn Đoòng là một hang động khổng lồ ở miền Trung Việt Nam.
entrance/ˈentrəns/noun
lối vào, cửa (hang)
Nhiều năm ông không tìm lại được cửa hang.
passage/ˈpæsɪdʒ/noun
lòng hang, đường hầm
Lòng hang chính rộng lớn khủng khiếp.
explorer/ɪkˈsplɔːrə/noun
nhà thám hiểm
Các nhà thám hiểm hang động đã đo đạc Sơn Đoòng năm 2009.
Kiểm tra đọc hiểu 3 câu
1How did Ho Khanh first notice Son Doong?
2What did the team find out in 2009?
3Why can only a small number of visitors enter Son Doong each year?
Nguồn đối chiếu 3 nguồn chính thống
Biên soạn song ngữ cấp độ CEFR B1 từ hồ sơ Di sản Thế giới UNESCO (whc.unesco.org/en/list/951) và tư liệu khảo sát hang động đối chiếu.
- whc.unesco.orgPhong Nha-Ke Bang National Park, inscribed on the World Heritage List in 2003, extended in 2015
- en.wikipedia.orgListed by UNESCO in 2003 for its limestone karst landscape and caves
- en.wikipedia.orgSon Doong: entrance found in the early 1990s by local man Ho Khanh (sources give 1990 or 1991); surveyed by a British Cave Research Association expedition in April 2009; the largest known cave passage in the world by volume
Đọc tiếp
Truyện song ngữ Anh–ViệtThe Emperor's New Clothes
Bộ quần áo mới của hoàng đế — Truyện song ngữ Anh–Việt (Hans Christian Andersen)
Truyện ngắn nổi tiếng của Hans Christian Andersen (in lần đầu năm 1837) về một vị vua mê quần áo, hai kẻ lừa đảo và một đứa trẻ dám nói thật giữa đám đông.
Di tích & Di sảnThe Imperial Citadel of Thang Long: A Thousand Years Under Hanoi
Hoàng thành Thăng Long: Nghìn năm lịch sử dưới lòng Hà Nội
Khu trung tâm Hoàng thành Thăng Long – Hà Nội, Di sản Văn hoá Thế giới UNESCO năm 2010: từ năm 1010 nhà Lý dời đô đến khu khảo cổ 18 Hoàng Diệu và Cột cờ Hà Nội.
Văn hoá Ẩm thựcBánh Mì: The Vietnamese Sandwich the World Loves
Bánh mì: Món bánh mì kẹp Việt Nam cả thế giới yêu thích
Bánh mì – từ ổ bánh mì kiểu Pháp đến món ăn đường phố Việt Nam – được đưa vào Từ điển Oxford năm 2011 và được Google Doodle tôn vinh ngày 24/3/2020.