Albert Einstein: The Patent Clerk Who Changed Physics
Albert Einstein: Anh nhân viên văn phòng bằng sáng chế làm thay đổi vật lý học

Albert Einstein was born in Ulm, Germany, on 14 March 1879. He grew up in Munich and later studied physics and mathematics in Zurich, Switzerland. After university he could not find a job as a teacher at first.
Albert Einstein sinh ngày 14 tháng 3 năm 1879 tại Ulm, nước Đức. Ông lớn lên ở Munich và sau đó học vật lý và toán học tại Zurich, Thuỵ Sĩ. Ra trường, lúc đầu ông không tìm được việc làm giáo viên.
In 1902 he started work at the Swiss Patent Office in Bern. His job was to check new inventions. In his free time he thought about light, time and energy, and in 1905 he published four important papers. Many scientists call 1905 his 'miracle year'.
Năm 1902, ông bắt đầu làm việc tại Văn phòng Bằng sáng chế Thuỵ Sĩ ở Bern. Công việc của ông là thẩm định các phát minh mới. Lúc rảnh rỗi, ông suy nghĩ về ánh sáng, thời gian và năng lượng, và năm 1905 ông công bố bốn bài báo quan trọng. Nhiều nhà khoa học gọi năm 1905 là "năm kỳ diệu" của ông.
One of these papers explained the photoelectric effect: when light shines on some metals, it can knock out tiny particles called electrons. Einstein said that light travels in small packets of energy. This idea later helped scientists build solar cells and many other modern devices.
Một trong những bài báo đó giải thích hiệu ứng quang điện: khi ánh sáng chiếu vào một số kim loại, nó có thể làm bật ra những hạt rất nhỏ gọi là electron. Einstein cho rằng ánh sáng truyền đi thành từng gói năng lượng nhỏ. Ý tưởng này về sau giúp các nhà khoa học chế tạo pin mặt trời và nhiều thiết bị hiện đại khác.
Einstein became a professor and one of the most famous scientists in the world. He received the Nobel Prize in Physics for 1921, 'especially for his discovery of the law of the photoelectric effect'. Interestingly, the prize was not given for his famous theory of relativity.
Einstein trở thành giáo sư và là một trong những nhà khoa học nổi tiếng nhất thế giới. Ông nhận Giải Nobel Vật lý năm 1921, "đặc biệt vì đã khám phá ra định luật của hiệu ứng quang điện". Điều thú vị là giải thưởng không được trao cho thuyết tương đối nổi tiếng của ông.
In 1933 Einstein moved to the United States and worked at the Institute for Advanced Study in Princeton. He continued to study physics there for the rest of his life. He died in Princeton on 18 April 1955, at the age of 76.
Năm 1933, Einstein chuyển sang Hoa Kỳ và làm việc tại Viện Nghiên cứu Cao cấp ở Princeton. Ông tiếp tục nghiên cứu vật lý ở đó cho đến cuối đời. Ông mất tại Princeton ngày 18 tháng 4 năm 1955, hưởng thọ 76 tuổi.
Ghi nhớNhững ý tưởng lớn có thể ra đời ở nơi bình thường nhất, khi ta kiên trì tự đặt câu hỏi về thế giới quanh mình.
Từ vựng trong bài 5 từ
patent/ˈpætnt/noun
bằng sáng chế
Công việc của ông là thẩm định bằng sáng chế cho các phát minh mới.
physics/ˈfɪzɪks/noun
vật lý học
Einstein học vật lý và toán học ở Zurich.
particle/ˈpɑːtɪkl/noun
hạt (vật chất rất nhỏ)
Ánh sáng có thể làm bật ra những hạt rất nhỏ gọi là electron.
theory/ˈθɪəri/noun
học thuyết, lý thuyết
Thuyết tương đối đã làm ông nổi tiếng.
professor/prəˈfesə/noun
giáo sư
Ông trở thành giáo sư ở một trường đại học.
Kiểm tra đọc hiểu 3 câu
1Where did Einstein work when he wrote his 1905 papers?
2What was Einstein's Nobel Prize mainly for?
3Where did Einstein live from 1933?
Nguồn đối chiếu 3 nguồn chính thống
Biên soạn song ngữ cấp độ CEFR B1 từ hồ sơ của Ủy ban Giải Nobel (nobelprize.org); chỉ dùng các sự kiện được ghi nhận, không dùng giai thoại.
- nobelprize.orgNobel Prize in Physics 1921 'for his services to Theoretical Physics, and especially for his discovery of the law of the photoelectric effect'
- nobelprize.orgBorn in Ulm on 14 March 1879; Swiss Patent Office in Bern; four papers in 1905; Princeton from 1933; died 18 April 1955
- en.wikipedia.orgBorn 14 March 1879 in Ulm; permanent post at the Swiss Patent Office in Bern; Institute for Advanced Study 1933–1955; died 18 April 1955 in Princeton
Đọc tiếp
Truyện song ngữ Anh–ViệtThe Emperor's New Clothes
Bộ quần áo mới của hoàng đế — Truyện song ngữ Anh–Việt (Hans Christian Andersen)
Truyện ngắn nổi tiếng của Hans Christian Andersen (in lần đầu năm 1837) về một vị vua mê quần áo, hai kẻ lừa đảo và một đứa trẻ dám nói thật giữa đám đông.
Di tích & Di sảnThe Imperial Citadel of Thang Long: A Thousand Years Under Hanoi
Hoàng thành Thăng Long: Nghìn năm lịch sử dưới lòng Hà Nội
Khu trung tâm Hoàng thành Thăng Long – Hà Nội, Di sản Văn hoá Thế giới UNESCO năm 2010: từ năm 1010 nhà Lý dời đô đến khu khảo cổ 18 Hoàng Diệu và Cột cờ Hà Nội.
Văn hoá Ẩm thựcBánh Mì: The Vietnamese Sandwich the World Loves
Bánh mì: Món bánh mì kẹp Việt Nam cả thế giới yêu thích
Bánh mì – từ ổ bánh mì kiểu Pháp đến món ăn đường phố Việt Nam – được đưa vào Từ điển Oxford năm 2011 và được Google Doodle tôn vinh ngày 24/3/2020.