Đọc tên khủng long tiếng Anh không khó: tách âm từng phần cùng bé

Bé mê khủng long thường thuộc tên tiếng Anh nhanh hơn cả người lớn, vì các tên này nghe như thần chú. Cái khó là chữ dài, ba mẹ không chắc đọc sao cho đúng. Cách đơn giản nhất: chia tên thành từng mảnh âm tiết, đọc chậm từng mảnh rồi ghép lại, giống như ghép đoàn tàu.

Năm loài bé hỏi nhiều nhất

• T-rex/ˈtiː reks/khủng long bạo chúa
• triceratops/traɪˈserətɒps/khủng long ba sừng
• stegosaurus/ˌsteɡəˈsɔːrəs/khủng long phiến sừng
• brachiosaurus/ˌbrækiəˈsɔːrəs/khủng long cổ dài
• pterodactyl/ˌterəˈdæktɪl/thằn lằn bay

• T. rex: đọc tên hai chữ cái, "T" rồi "rex". Tên đầy đủ là Tyrannosaurus rex, nhưng cả người bản xứ cũng gọi tắt là T. rex.
• Triceratops: tri-CER-a-tops. Tri nghĩa là ba, đúng với ba cái sừng trên mặt.
• Stegosaurus: steg-o-SAUR-us. Con có hàng phiến xương trên lưng và gai ở đuôi.
• Brachiosaurus: brack-i-o-SAUR-us. Chữ ch ở đây đọc như /k/.
• Pterodactyl: ter-o-DAC-tyl. Chữ p đầu không đọc. Đây thực ra là bò sát biết bay sống cùng thời, không phải khủng long, nhưng sách thiếu nhi thường xếp chung.

Rất nhiều tên kết thúc bằng -saurus, đọc là /ˈsɔːrəs/ ("SOR-rus"). Khi bé đã đọc quen đuôi này, các tên Stegosaurus, Brachiosaurus, Spinosaurus đều dễ hơn hẳn.

Những loài khác trong bộ thẻ

• diplodocus/dɪˈplɒdəkəs/khủng long cổ dài
• ankylosaurus/ˌæŋkɪləʊˈsɔːrəs/khủng long giáp
• velociraptor/vəˈlɒsɪræptə/khủng long Velociraptor
• spinosaurus/ˌspaɪnəˈsɔːrəs/khủng long Spinosaurus
• parasaurolophus/ˌpærəsɔːˈrɒləfəs/khủng long mào

• Diplodocus: di-PLOD-o-cus, cũng là khủng long cổ dài, đuôi dài như roi.
• Ankylosaurus: an-ky-lo-SAUR-us, lưng phủ giáp cứng, đuôi có cái chuỳ.
• Velociraptor: ve-LOC-i-rap-tor. Veloci nghĩa là nhanh, giống chữ velocity (vận tốc).
• Spinosaurus: spine-o-SAUR-us, có cánh buồm lớn trên lưng (spine là gai).
• Parasaurolophus: pa-ra-sor-OL-o-fus, có cái mào dài cong ra sau đầu.

Hiểu tên để nhớ tên

Tên khủng long được ghép từ tiếng Hy Lạp và Latin, mỗi phần mô tả một đặc điểm. Kể cho bé nghĩa của từng mảnh giúp bé nhớ cả tên lẫn hình dáng:

• saurus: thằn lằn. Khủng long nào cũng là "thằn lằn" gì đó.
• tri: ba (Triceratops có ba sừng).
• ptero: cánh (Pterodactyl là "ngón có cánh").
• rex: vua (T. rex là "vua" của các loài thằn lằn bạo chúa).

Từ vựng đi kèm chủ đề khủng long

• fossil/ˈfɒsl/hóa thạch
• skeleton/ˈskelɪtn/bộ xương
• footprint/ˈfʊtprɪnt/dấu chân
• dinosaur egg/ˈdaɪnəsɔː eɡ/trứng khủng long

Fossil (hoá thạch), skeleton (bộ xương), footprint (dấu chân) và dinosaur egg (trứng khủng long) là những từ bé gặp ngay khi đọc sách hay đi bảo tàng. Chúng ngắn hơn tên loài, nên là điểm khởi đầu tốt cho bé nhỏ.

Tả khủng long bằng những tính từ đơn giản

Biết tên rồi, bé sẽ muốn kể về con mình thích. Đây là lúc dạy vài tính từ và mẫu câu "It has…", "It is…":

• It is big / huge / tiny. (Nó to / khổng lồ / tí hon.)
• It has a long neck. (Nó có cái cổ dài.) – Brachiosaurus, Diplodocus.
• It has sharp teeth. (Nó có răng sắc.) – T. rex.
• It has three horns. (Nó có ba cái sừng.) – Triceratops.
• It can fly. (Nó biết bay.) – Pterodactyl.
• It eats plants / meat. (Nó ăn cây cỏ / ăn thịt.)

Ghép hai ba câu lại là bé đã có một đoạn giới thiệu nhỏ: "This is Triceratops. It is big. It has three horns. It eats plants." Bé lớp 1–2 có thể viết đoạn này dưới tranh tự vẽ.

Trò chơi ôn tên khủng long tại nhà

• "Tôi là ai?": ba mẹ tả "I have three horns", bé đoán Triceratops. Đổi vai cho bé tả.
• Vỗ tay theo âm tiết: đọc tên, mỗi âm tiết vỗ một cái. Tri-ce-ra-tops là bốn cái. Trò này giúp bé không nuốt âm.
• Lớn hay nhỏ: xếp đồ chơi khủng long theo kích thước và nói "big", "bigger", "the biggest".
• Săn dấu chân: in vài hình bàn chân, giấu quanh nhà, bé tìm và hô "Footprint!"

Ba mẹ không cần đọc hoàn hảo ngay từ đầu. Mở thẻ, nghe giọng đọc mẫu, rồi đọc theo cùng con. Bé thấy ba mẹ cũng đang học sẽ càng thích chủ đề này hơn.